កម្មវិធីអប់រំថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញ គណនេយ្យ គឺជាវិស័យសំខាន់មួយក្នុងការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុរបស់អង្គភាព ឬអាជីវកម្ម។ វាជាដំណើរការនៃការកំណត់ឬវិភាគ ការវាស់វែង ការកត់ត្រា ការចាត់ចែង ការបកស្រាយ និងការរាយការណ៍ទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន អាចយល់ និងធ្វើសេចក្តីសម្រេចបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។ ការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ មានគោលបំណងជួយឲ្យអ្នកសិក្សាយល់ដឹងអំពីរបៀបដំណើរការហិរញ្ញវត្ថុ នៅក្នុងអាជីវកម្ម ចាប់ពីការកត់ត្រាប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា ចំណូល ចំណាយ ការទិញ និងការលក់ រហូតដល់ការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដូចជាតារាងតុល្យការ និងរបាយការណ៍លទ្ធផល។ ជំនាញនេះមិនត្រឹមតែផ្តោតលើលេខ និងការគណនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការវិភាគ និងការបកស្រាយព័ត៌មាន ដើម្បីជួយឲ្យអ្នកគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មអាចដឹងពីស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុពិតប្រាកដ និងអាចរៀបចំផែនការហិរញ្ញវត្ថុអនាគតបានល្អប្រសើរ។ លើសពីនេះ ជំនាញគណនេយ្យ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គមសេដ្ឋកិច្ច ដោយជួយបង្កើនតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ បង្ការការក្លែងបន្លំ និងគាំទ្រការគ្រប់គ្រងពន្ធដារ។ ដូច្នេះ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា “ភាសារបស់អាជីវកម្ម” ព្រោះវាប្រែព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ចឲ្យក្លាយជាទិន្នន័យដែលអាចយល់បាន និងអាចប្រើប្រាស់បានយ៉ាងទូលំទូលាយ។ សរុបមកការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ ជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់អ្នកដែលចង់បន្តអាជីពក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ អាជីវកម្ម ធនាគារ ឬការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច ព្រោះវាផ្តល់នូវជំនាញវិភាគ និងការគិតយ៉ាងមានប្រព័ន្ធ ដែលអាចអនុវត្តបានក្នុងការងារពិតប្រាកដ។
គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញ គណនេយ្យ គឺមានគោលបំណងសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល អ្នកសិក្សាឲ្យមានចំណេះដឹង និងជំនាញក្នុងការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុបានត្រឹមត្រូវ មានប្រសិទ្ធភាព និងអាចប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្រេចចិត្តអាជីវកម្ម។ ខាងក្រោមនេះជាគោលបំណងសំខាន់ៗ៖
១-ផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីគោលការណ៍គណនេយ្យ៖ ដើម្បីឲ្យអ្នកសិក្សាយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋានគណនេយ្យ ការកត់ត្រាប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ និងរបៀបដំណើរការប្រព័ន្ធគណនេយ្យក្នុងអាជីវកម្ម។
២-បណ្តុះជំនាញកត់ត្រា និងរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ៖ ជួយឲ្យអ្នកសិក្សាអាចរៀបចំបញ្ជីគណនេយ្យ និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់ៗ ដូចជាតារាងតុល្យការ (Balance Sheets) និងរបាយការណ៍លទ្ធផល (Income Statement) បានត្រឹមត្រូវ។
៣-អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគហិរញ្ញវត្ថុ៖ បណ្តុះបណ្តាលឲ្យអាចវិភាគចំណេញ-ខាត ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងវាយតម្លៃដំណើរការអាជីវកម្ម ដើម្បីជួយក្នុងការសម្រេចចិត្ត។
៤-គាំទ្រការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម៖ ជួយឲ្យអ្នកសិក្សាអាចប្រើព័ត៌មានគណនេយ្យក្នុងការរៀបចំផែនការ គ្រប់គ្រងថវិកា និងកែលម្អប្រសិទ្ធភាពអាជីវកម្ម។
៥-បង្កើនឱកាសការងារ និងអាជីពវិជ្ជាជីវៈ៖ ត្រៀមខ្លួនឲ្យអាចធ្វើការនៅក្នុងវិស័យគណនេយ្យ ហិរញ្ញវត្ថុ ពន្ធដារ និងសវនកម្ម (Audit) បានយ៉ាងមានសមត្ថភាព។
សរុបមក គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ គឺដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញដែលអាចគ្រប់គ្រង វិភាគ និងប្រើប្រាស់ព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដើម្បីគាំទ្រការសម្រេចចិត្ត និងអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
១-សម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ (Bachelor Degree) និស្សិតមានឱកាសធ្វើការតួនាទីវិជ្ជាជីវៈ និងទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ជាងដែលមានតួនាទីដូចខាងក្រោម៖
-គណនេយ្យករ (Accountant)
-គណនេយ្យករជាន់ខ្ពស់ (Senior Accountant)
-មន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ (Finance Officer)
-អ្នកវិភាគហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Analyst)
-សវនករ (Auditor / Internal Auditor)
-មន្ត្រីថវិកា (Budget Officer)
-មន្ត្រីពន្ធដារ (Tax Officer)
-អ្នកគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ (Finance Executive – បន្ទាប់ពីមានបទពិសោធន៍)
តួនាទីសំខាន់គឺ រៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ វិភាគទិន្នន័យ និងគ្រប់គ្រងថវិកា។
២-ឱកាសអភិវឌ្ឍអាជីព
បន្ទាប់ពីទទួលបានបទពិសោធន៍ការងារ និងសិក្សាបន្ថែមលើវិញ្ញាបនបត្រវិជ្ជាជីវៈ ដូចជា ACCA, ATQ, CPA ឬវិញ្ញាបនបត្រពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ និស្សិតអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅកាន់មុខតំណែងជាន់ខ្ពស់ ដូចជា៖
-ប្រធានផ្នែកសវនកម្ម
-ប្រធានផ្នែកគណនេយ្យ
-អ្នកគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ
-ប្រធានគ្រប់គ្រងហានិភ័យ
-នាយកសវនកម្ម
-នាយកហិរញ្ញវត្ថុ (Chief Financial Officer – CFO)
៣-ទីកន្លែងការងារ
-ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងសហគ្រាស
-ធនាគារ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ
-ក្រុមហ៊ុន គណនេយ្យ សវនកម្ម
-អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGO)
-ស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រសួងនានា
៤-អាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន
-បើកសេវាប្រឹក្សាពន្ធដារ និងគណនេយ្យ
-ផ្តល់សេវារៀបចំបញ្ជីគណនេយ្យ
-ជួយអាជីវកម្មក្នុងការប្រកាស និងបង់ពន្ធ
កម្មវិធីអប់រំថ្នាក់ បរិញ្ញាបត្ររងជំនាញ គណនេយ្យ គឺជាវិស័យសំខាន់មួយក្នុងការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុរបស់អង្គភាព ឬអាជីវកម្ម។ វាជាដំណើរការនៃការកំណត់ឬវិភាគ ការវាស់វែង ការកត់ត្រា ការចាត់ចែង ការបកស្រាយ និងការរាយការណ៍ទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន អាចយល់ និងធ្វើសេចក្តីសម្រេចបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។ ការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ មានគោលបំណងជួយឲ្យអ្នកសិក្សាយល់ដឹងអំពីរបៀបដំណើរការហិរញ្ញវត្ថុ នៅក្នុងអាជីវកម្ម ចាប់ពីការកត់ត្រាប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា ចំណូល ចំណាយ ការទិញ និងការលក់ រហូតដល់ការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដូចជាតារាងតុល្យការ និងរបាយការណ៍លទ្ធផល។ ជំនាញនេះមិនត្រឹមតែផ្តោតលើលេខ និងការគណនាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងការវិភាគ និងការបកស្រាយព័ត៌មាន ដើម្បីជួយឲ្យអ្នកគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មអាចដឹងពីស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុពិតប្រាកដ និងអាចរៀបចំផែនការហិរញ្ញវត្ថុអនាគតបានល្អប្រសើរ។ លើសពីនេះ ជំនាញគណនេយ្យ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គមសេដ្ឋកិច្ច ដោយជួយបង្កើនតម្លាភាពហិរញ្ញវត្ថុ បង្ការការក្លែងបន្លំ និងគាំទ្រការគ្រប់គ្រងពន្ធដារ។ ដូច្នេះ វាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា “ភាសារបស់អាជីវកម្ម” ព្រោះវាប្រែព័ត៌មានសេដ្ឋកិច្ចឲ្យក្លាយជាទិន្នន័យដែលអាចយល់បាន និងអាចប្រើប្រាស់បានយ៉ាងទូលំទូលាយ។ សរុបមកការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ ជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់អ្នកដែលចង់បន្តអាជីពក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ អាជីវកម្ម ធនាគារ ឬការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច ព្រោះវាផ្តល់នូវជំនាញវិភាគ និងការគិតយ៉ាងមានប្រព័ន្ធ ដែលអាចអនុវត្តបានក្នុងការងារពិតប្រាកដ។
គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញ គណនេយ្យ គឺមានគោលបំណងសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល អ្នកសិក្សាឲ្យមានចំណេះដឹង និងជំនាញក្នុងការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុបានត្រឹមត្រូវ មានប្រសិទ្ធភាព និងអាចប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្រេចចិត្តអាជីវកម្ម។ ខាងក្រោមនេះជាគោលបំណងសំខាន់ៗ៖
១-ផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីគោលការណ៍គណនេយ្យ៖ ដើម្បីឲ្យអ្នកសិក្សាយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋានគណនេយ្យ ការកត់ត្រាប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ និងរបៀបដំណើរការប្រព័ន្ធគណនេយ្យក្នុងអាជីវកម្ម។
២-បណ្តុះជំនាញកត់ត្រា និងរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ៖ ជួយឲ្យអ្នកសិក្សាអាចរៀបចំបញ្ជីគណនេយ្យ និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់ៗ ដូចជាតារាងតុល្យការ (Balance Sheets) និងរបាយការណ៍លទ្ធផល (Income Statement) បានត្រឹមត្រូវ។
៣-អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគហិរញ្ញវត្ថុ៖ បណ្តុះបណ្តាលឲ្យអាចវិភាគចំណេញ-ខាត ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងវាយតម្លៃដំណើរការអាជីវកម្ម ដើម្បីជួយក្នុងការសម្រេចចិត្ត។
៤-គាំទ្រការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម៖ ជួយឲ្យអ្នកសិក្សាអាចប្រើព័ត៌មានគណនេយ្យក្នុងការរៀបចំផែនការ គ្រប់គ្រងថវិកា និងកែលម្អប្រសិទ្ធភាពអាជីវកម្ម។
៥-បង្កើនឱកាសការងារ និងអាជីពវិជ្ជាជីវៈ៖ ត្រៀមខ្លួនឲ្យអាចធ្វើការនៅក្នុងវិស័យគណនេយ្យ ហិរញ្ញវត្ថុ ពន្ធដារ និងសវនកម្ម (Audit) បានយ៉ាងមានសមត្ថភាព។
សរុបមក គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញគណនេយ្យ គឺដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាញដែលអាចគ្រប់គ្រង វិភាគ និងប្រើប្រាស់ព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដើម្បីគាំទ្រការសម្រេចចិត្ត និងអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
| ឆ្នាំទី 1 | |||
|---|---|---|---|
| ឆមាសទី 1 | ឆមាសទី 2 | ||
| មុខវិជ្ជា | ក្រេឌីត | មុខវិជ្ជា | ក្រេឌីត |
| រដ្ឋបាលសាធារណៈ | 3 | ការគ្រប់គ្រងការរិយាល័យ | 3 |
| កុំព្យូទ័រជំនាញការិយាល័យ | 3 | គណិតវិទ្យាធុរកិច្ចអនុវត្តន៍ | 3 |
| ទ្រឹស្ដីសេដ្ឋកិច្ច | 3 | មូលដ្ឋានគ្រឹះម៉ាឃីទីង | 3 |
| ភាសាអង់គ្លេសស្នូល | 3 | ភាសាអង់គ្លេសស្នូល (១-ខ) | 3 |
| លំនាំដើមនៃអាជីវកម្ម | 3 | មូលដ្ឋានគ្រឹះគណនេយ្យ | 3 |
| ឆ្នាំទី 2 | |||
| ឆមាសទី 1 | ឆមាសទី 2 | ||
| មុខវិជ្ជា | ក្រេឌីត | មុខវិជ្ជា | ក្រេឌីត |
| គណិតវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ | 3 | មីក្រូសេដ្ឋកិច្ច | 3 |
| ស្ថិតិសម្រាប់ធុរកិច្ច | 3 | រូបិយវត្ថុ និងធនាគារ | 3 |
| គោលការណ៍នៃការគ្រប់គ្រង | 3 | ពន្ធដារ | 3 |
| គណនេយ្យហិរញ្ញវត្ថុ | 3 | គណនេយ្យគ្រប់គ្រង | 3 |
| ភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់អាជីវកម្ម (១-ក) | 3 | ភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់អាជីវកម្ម (១-ខ) | 3 |
ក្រោយពីទទួលបានបរិញ្ញាបត្ររង ជំនាញគណនេយ្យ អ្នកសិក្សាអាចទទួលបាននូវឱកាសការងារដូចខាងក្រោម៖
១-សម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង (Associate Degree) និស្សិតអាចចាប់ផ្តើមពីការងារមូលដ្ឋាននានា ដើម្បីទទួល បទពិសោធន៍នូវតួនាទីដូចខាងក្រោម៖
-ជំនួយការគណនេយ្យ (Accounting Assistant)
-ស្មៀនគណនេយ្យ (Accounting Clerk)
-ស្មៀនកត់ត្រាចំណូល-ចំណាយ (Bookkeeping Clerk)
-ស្មៀនបេឡា ឬហិរញ្ញវត្ថុ (Cashier / Finance Clerk)
-ស្មៀនទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ (Data Entry Clerk)
-ជំនួយការផ្នែកពន្ធដារ (Tax Assistant)
-ជំនួយការរដ្ឋបាលហិរញ្ញវត្ថុ
តួនាទីសំខាន់គឺ កត់ត្រាប្រតិបត្តិការ រៀបចំឯកសារ និងជួយការងារផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំថ្ងៃ។
២-ឱកាសអភិវឌ្ឍអាជីព បន្ទាប់ពីទទួលបានបទពិសោធន៍ការងារ និងសិក្សាបន្ថែមលើវិញ្ញាបនបត្រវិជ្ជាជីវៈ ដូចជា ACCA, ATQ, CPA ឬវិញ្ញាបនបត្រពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ និស្សិតអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅកាន់មុខតំណែងជាន់ខ្ពស់ ដូចជា៖
-ប្រធានផ្នែកសវនកម្ម
-ប្រធានផ្នែកគណនេយ្យ
-អ្នកគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ
-ប្រធានគ្រប់គ្រងហានិភ័យ
-នាយកសវនកម្ម
-នាយកហិរញ្ញវត្ថុ (Chief Financial Officer – CFO)
៣-ទីកន្លែងការងារ
-ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងសហគ្រាស
-ធនាគារ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ
-ក្រុមហ៊ុន គណនេយ្យ សវនកម្ម
-អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGO)
-ស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រសួងនានា
៤-អាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន
-បើកសេវាប្រឹក្សាពន្ធដារ និងគណនេយ្យ
-ផ្តល់សេវារៀបចំបញ្ជីគណនេយ្យ
-ជួយអាជីវកម្មក្នុងការប្រកាស និងបង់ពន្ធ