ជំនាញ សេដ្ឋកិច្ច

សេចក្តីផ្តើម

កម្មវិធីអប់រំថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ជំនាញសេដ្ឋកិច្ច គឺជាវិស័យសិក្សាដែលផ្តោតលើការយល់ដឹងអំពីរបៀបដែលមនុស្ស អាជីវកម្ម និងរដ្ឋាភិបាល ប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានកម្រិត ដើម្បីបំពេញតម្រូវការដែលគ្មានដែនកំណត់។ វាសិក្សាពីការផលិត ការចែកចាយ ការផ្លាស់ប្តូរ និងការប្រើប្រាស់ទំនិញ និងសេវាកម្មនៅក្នុងសង្គម។

ការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ច ជួយឱ្យនិស្សិតយល់ដឹងអំពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗ ដូចជា កំណើនសេដ្ឋកិច្ច អតិផរណា ភាពអត់ការងារធ្វើ ការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ និស្សិតនឹងរៀនអំពីទ្រឹស្តី និងគោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងការវិភាគទិន្នន័យ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហា និងដំណោះស្រាយដែលទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច។

ជំនាញនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រោះវាជួយឱ្យមានការធ្វើផែនការ ការគ្រប់គ្រងធនធាន និងការកំណត់គោលនយោបាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះ វាក៏ជួយបណ្តុះសមត្ថភាពក្នុងការគិតវិភាគ ការស្រាវជ្រាវ និងការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ និងហេតុផល។

ការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែកសំខាន់ៗ គឺ សេដ្ឋកិច្ចមីក្រូ (Microeconomics) និង សេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូ (Macroeconomics)។ សេដ្ឋកិច្ចមីក្រូសិក្សាអំពីអាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គល អ្នកប្រើប្រាស់ និងអាជីវកម្មនៅក្នុងទីផ្សារ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូសិក្សាអំពីសេដ្ឋកិច្ចជារួមរបស់ប្រទេស រួមទាំងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) អត្រាអតិផរណា អត្រាការប្រាក់ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។

សរុបមក ជំនាញសេដ្ឋកិច្ចគឺជាវិស័យដ៏សំខាន់មួយដែលផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីការដំណើរការនៃសេដ្ឋកិច្ច និងរៀបចំអ្នកសិក្សាឱ្យមានសមត្ថភាពចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍអង្គភាព អាជីវកម្ម និងប្រទេសជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

គោលបំណង

      គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញ ជំនាញសេដ្ឋកិច្ច មានគោលបំណងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ចំណេះដឹង និងអភិវឌ្ឍជំនាញដល់និស្សិតឱ្យយល់ដឹងអំពីការដំណើរការនៃសេដ្ឋកិច្ច ការគ្រប់គ្រងធនធាន និងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ គោលបំណងសំខាន់ៗ មានដូចខាងក្រោម៖

១-ផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីគោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ច៖ ដើម្បីឱ្យនិស្សិតយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តី និងគោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងរបៀបដែលបុគ្គល អាជីវកម្ម និងរដ្ឋាភិបាលធ្វើការសម្រេចចិត្តក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន។

២-អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច៖ បណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតឱ្យមានសមត្ថភាពក្នុងការវិភាគបញ្ហា​ សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗ ដូចជា អតិផរណា ភាពអត់ការងារធ្វើ ភាពក្រីក្រ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប។

៣-បង្កើនជំនាញស្រាវជ្រាវ និងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ៖ ជួយឱ្យនិស្សិតអាចប្រមូល វិភាគ និងបកស្រាយទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីគាំទ្រដល់ការសិក្សា ការស្រាវជ្រាវ និងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ។

៤-រៀបចំនិស្សិតសម្រាប់វិស័យការងារ៖​ ផ្តល់ជំនាញចាំបាច់សម្រាប់ការងារក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ ពាណិជ្ជកម្ម ការស្រាវជ្រាវ និងការគ្រប់គ្រងទាំងក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន។

៥-គាំទ្រការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម៖ បណ្តុះស្មារតី និងសមត្ថភាពឱ្យនិស្សិតអាចចូលរួមក្នុងការរៀបចំផែនការ និងអនុវត្តគោលនយោបាយដែលជួយលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសុខុមាលភាពសង្គម។

៦-អភិវឌ្ឍការគិតបែបវិភាគ និងការសម្រេចចិត្ត៖ ជួយឱ្យនិស្សិតមានសមត្ថភាពក្នុងការគិតបែបឡូជីខល វិភាគហេតុផល និងធ្វើសេចក្តីសម្រេចប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងស្ថានភាពផ្សេងៗ។

សរុបគោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ច គឺដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតឱ្យមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយអំពីប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច មានសមត្ថភាពវិភាគ និងដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងអាចអនុវត្តចំណេះដឹង ទាំងនោះក្នុងការងារ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រកបដោយចីរភាព។

ឱកាសការងារ សម្រាប់និស្សិត

១-ឱកាសការងារសម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និស្សិតដែលបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ អាចបំពេញការងារនៅក្នុងមុខតំណែងជំនាញ និងការគ្រប់គ្រងដូចជា៖

-អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច (Economic Analyst)

-អ្នកស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច (Economic Researcher)

-មន្ត្រីគម្រោង (Project Officer)

-អ្នកវិភាគទីផ្សារ (Market Analyst)

-អ្នកវិភាគគោលនយោបាយ (Policy Analyst)

-មន្ត្រីផែនការ និងអភិវឌ្ឍន៍ (Planning and Development Officer)

-មន្ត្រីធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ (Banking and Finance Officer)

-មន្ត្រីស្ថិតិ (Statistician)

-មន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគ (Trade and Investment Officer)

-មន្ត្រីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសង្គម

២-ស្ថាប័នដែលអាចបម្រើការងារ និស្សិតជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអាចធ្វើការនៅតាមស្ថាប័នដូចខាងក្រោម៖

-ក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋ

-ធនាគារ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ

-ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងសហគ្រាស

-អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGO)

-អង្គការអន្តរជាតិ

-ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងអប់រំ

-ក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងអាជីវកម្ម

សរុបនិស្សិតដែលសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ច ទាំងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង និងបរិញ្ញាបត្រ មានឱកាសការងារច្រើនក្នុងវិស័យរដ្ឋ និងឯកជន។ ជំនាញនេះអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគ ស្រាវជ្រាវ និងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច ដែលជាជំនាញមានតម្លៃខ្ពស់នៅក្នុងទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។

សេចក្តីផ្តើម

កម្មវិធីអប់រំថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង ជំនាញសេដ្ឋកិច្ច គឺជាវិស័យសិក្សាដែលផ្តោតលើការយល់ដឹងអំពីរបៀបដែលមនុស្ស អាជីវកម្ម និងរដ្ឋាភិបាល ប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានកម្រិត ដើម្បីបំពេញតម្រូវការដែលគ្មានដែនកំណត់។ វាសិក្សាពីការផលិត ការចែកចាយ ការផ្លាស់ប្តូរ និងការប្រើប្រាស់ទំនិញ និងសេវាកម្មនៅក្នុងសង្គម។

ការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ច ជួយឱ្យនិស្សិតយល់ដឹងអំពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗ ដូចជា កំណើនសេដ្ឋកិច្ច អតិផរណា ភាពអត់ការងារធ្វើ ការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ និស្សិតនឹងរៀនអំពីទ្រឹស្តី និងគោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងការវិភាគទិន្នន័យ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហា និងដំណោះស្រាយដែលទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច។

ជំនាញនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រោះវាជួយឱ្យមានការធ្វើផែនការ ការគ្រប់គ្រងធនធាន និងការកំណត់គោលនយោបាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះ វាក៏ជួយបណ្តុះសមត្ថភាពក្នុងការគិតវិភាគ ការស្រាវជ្រាវ និងការសម្រេចចិត្តដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ និងហេតុផល។

ការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែកសំខាន់ៗ គឺ សេដ្ឋកិច្ចមីក្រូ (Microeconomics) និង សេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូ (Macroeconomics)។ សេដ្ឋកិច្ចមីក្រូសិក្សាអំពីអាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គល អ្នកប្រើប្រាស់ និងអាជីវកម្មនៅក្នុងទីផ្សារ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូសិក្សាអំពីសេដ្ឋកិច្ចជារួមរបស់ប្រទេស រួមទាំងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) អត្រាអតិផរណា អត្រាការប្រាក់ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។

សរុបមក ជំនាញសេដ្ឋកិច្ចគឺជាវិស័យដ៏សំខាន់មួយដែលផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីការដំណើរការនៃសេដ្ឋកិច្ច និងរៀបចំអ្នកសិក្សាឱ្យមានសមត្ថភាពចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍអង្គភាព អាជីវកម្ម និងប្រទេសជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

គោលបំណង

គោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញ ជំនាញសេដ្ឋកិច្ច មានគោលបំណងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ចំណេះដឹង និងអភិវឌ្ឍជំនាញដល់និស្សិតឱ្យយល់ដឹងអំពីការដំណើរការនៃសេដ្ឋកិច្ច ការគ្រប់គ្រងធនធាន និងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ គោលបំណងសំខាន់ៗ មានដូចខាងក្រោម៖

១-ផ្តល់ចំណេះដឹងអំពីគោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ច៖ ដើម្បីឱ្យនិស្សិតយល់ដឹងអំពីទ្រឹស្តី និងគោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងរបៀបដែលបុគ្គល អាជីវកម្ម និងរដ្ឋាភិបាលធ្វើការសម្រេចចិត្តក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធាន។

២-អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច៖ បណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតឱ្យមានសមត្ថភាពក្នុងការវិភាគបញ្ហា​ សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗ ដូចជា អតិផរណា ភាពអត់ការងារធ្វើ ភាពក្រីក្រ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប។

៣-បង្កើនជំនាញស្រាវជ្រាវ និងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ៖ ជួយឱ្យនិស្សិតអាចប្រមូល វិភាគ និងបកស្រាយទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីគាំទ្រដល់ការសិក្សា ការស្រាវជ្រាវ និងការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ។

៤-រៀបចំនិស្សិតសម្រាប់វិស័យការងារ៖​ ផ្តល់ជំនាញចាំបាច់សម្រាប់ការងារក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ ធនាគារ ពាណិជ្ជកម្ម ការស្រាវជ្រាវ និងការគ្រប់គ្រងទាំងក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន។

៥-គាំទ្រការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម៖ បណ្តុះស្មារតី និងសមត្ថភាពឱ្យនិស្សិតអាចចូលរួមក្នុងការរៀបចំផែនការ និងអនុវត្តគោលនយោបាយដែលជួយលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសុខុមាលភាពសង្គម។

៦-អភិវឌ្ឍការគិតបែបវិភាគ និងការសម្រេចចិត្ត៖ ជួយឱ្យនិស្សិតមានសមត្ថភាពក្នុងការគិតបែបឡូជីខល វិភាគហេតុផល និងធ្វើសេចក្តីសម្រេចប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងស្ថានភាពផ្សេងៗ។

សរុបគោលបំណងនៃការសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ច គឺដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតឱ្យមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយអំពីប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច មានសមត្ថភាពវិភាគ និងដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ព្រមទាំងអាចអនុវត្តចំណេះដឹង ទាំងនោះក្នុងការងារ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រកបដោយចីរភាព។

មុខវិជ្ជាសិក្សា

ឱកាសការងារ សម្រាប់និស្សិត

ក្រោយពីទទួលបានបរិញ្ញាបត្ររង ជំនាញសេដ្ឋកិច្ច អ្នកសិក្សាអាចទទួលបាននូវ ឱកាស​ការងារដូចខាងក្រោម៖

១-ឱកាសការងារសម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង និស្សិតដែលបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង អាចចាប់ផ្តើមការងារនៅក្នុងមុខតំណែងមូលដ្ឋានដូចជា៖

-ជំនួយការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច (Economic Assistant)

-មន្ត្រីរដ្ឋបាល (Administrative Officer)

-ជំនួយការផ្នែកគម្រោង (Project Assistant)

-មន្ត្រីប្រមូល និងបញ្ចូលទិន្នន័យ (Data Entry Officer)

-ជំនួយការស្រាវជ្រាវ (Research Assistant)

-មន្ត្រីស្ថិតិ (Statistical Assistant)

-បុគ្គលិកផ្នែកទីផ្សារ និងលក់ (Marketing and Sales Assistant)

២-ស្ថាប័នដែលអាចបម្រើការងារ និស្សិតជំនាញសេដ្ឋកិច្ចអាចធ្វើការនៅតាមស្ថាប័នដូចខាងក្រោម៖

-ក្រសួង និងស្ថាប័នរដ្ឋ

-ធនាគារ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ

-ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងសហគ្រាស

-អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (NGO)

-អង្គការអន្តរជាតិ

-ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងអប់រំ

-ក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងអាជីវកម្ម

សរុបនិស្សិតដែលសិក្សាជំនាញសេដ្ឋកិច្ចទាំងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង និងបរិញ្ញាបត្រ មានឱកាសការងារច្រើនក្នុងវិស័យរដ្ឋ និងឯកជន។ ជំនាញនេះអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវិភាគ ស្រាវជ្រាវ និងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច ដែលជាជំនាញមានតម្លៃខ្ពស់នៅក្នុងទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។